HAKLARINIZI BİLİYOR MUSUNUZ?
İnsanca Yaşama Hakkı:
İnsanca yaşama, maddi ve manevi
varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahipsiniz. Size hiç kimse işkence ve
eziyet yapamaz; insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi
tutulamazsınız.
Hürriyet:
Kişi hürriyete ve
güvenliğine sahipsiniz. Bu hürriyet ve güvenliğiniz, kanunlarla belirlenen
tutuklama, göz altına alma, ıslah evine gönderme ve resmi müessesede gözlem
altına alınma hallerinin dışında hiçbir kişi veya kuram tarafından ihlal
edilemez, kesintiye uğratılamaz. Yasa tarafından belirtilmeyen gerekçelere ve
usullere dayanılarak özgürlüğünüz kısıtlanamaz. Bu en tabii hakkınız, bunu
sağlamak da en önemli görevimizdir.
Tutuklanma Nedenini Öğrenme
Hakkı:
Kanunlarla belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda;
tutuklanma sebebinin en kısa zamanda tarafınıza bildirilmesi, haklarınızın neler
olduğunun anlatılması ve tutuklandığınızın yakınlarınıza bildirilmesi
zorunludur. Yakalanmanız veya tutuklanmanız durumunda en kısa sürede hakim önüne
çıkarılmanız, tutuklanmanız veya yakalanmanızda kanuna uygun olmayan bir unsurun
varlığında hemen serbest bırakılmanızı sağlamak amacıyla yetkili bir yargı
merciine başvurma
hakkına sahipsiniz.
Özel Hayatın
Gizliliği:
Özel hayatınıza ve aile hayatınıza saygı gösterilmesini
isteme hakkına sahipsiniz. Özel hayatınızın ve aile hayatınızın gizliliğine
dokunulamaz. Kanunlarla belirlenen esaslara göre verilen arama kararları bu
konuda bir istisnadır.
Konut Dokunulmazlığı:
Konut
dokunulmazlığı en tabii hakkınızdır. Kanunun açıkça gösterdiği hallerde usulüne
göre verilen hakim kararı olmadıkça, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise
Cumhuriyet Savcıları ve onların yardımcıları sıfatıyla emirlerini yerine
getirmeye memur olan Güvenlik Güçleri dışında hiç kimse konutunuza giremez,
arama yapamaz ve buralardaki eşyanıza el koyamaz.
Avukat İsteme
Hakkı:
Herhangi bir suçlamayla yakalanmanız veya göz altına
alınmanız durumunda; soruşturmanın her hal ve derecesinde bir veya birden fazla
avukatın hukuki yardımından faydalanma hakkına sahipsiniz. Zabıta amir veya
memurlarınca yapılan sorgu işleminde ancak bir avukat bulundurabilir, sonraki
savunmalarda ise ancak üç avukat bulundurabilirsiniz.
Hangi makam veya kişi
tarafından yapılırsa yapılsın soruşturmanın her safhasında avukatınızın sizinle
görüşmesi, ifade alma ve sorgu müddetince yanınızda bulunup, hukuki yardımda
bulunması engellenemez veya kısıtlanamaz. Maddi yetersizliklerden dolayı avukat
seçebilecek durumda olmamızın halinde ise 'Barolar Birliği' tarafından
görevlendirilecek bir avukatın hukuki yardımından ücretsiz
faydalanabilirsiniz.
Delil Toplatma Hakkı:
İfadenizin
alınması veya sorgunuz sırasında üzerinizde yoğunlaşan şüpheden kurtulmak
gayesiyle belirteceğiniz konularda somut delillerin toplanmasını talep
edebileceğinizin ve aleyhinize olan şüpheleri ortadan kaldıracak somut delilleri
ileri sürme hakkınızın olduğunun da hatırlatılması
zorunludur.
Geçersiz İfade:
Herhangi bir nedenle
alınan ifadenin özgür iradenizle alınmış ve aynı doğrultuda kayıtlara geçirilmiş
olması zorunludur. İradenizi baskı altına alma, kötü davranma, işkence, zorla
ilaç verme, yorma, aldatma, bedensel cebir ve şiddette bulunma, araçlar
vasıtasıyla cebir ve şiddet uygulama gibi iradeyi bozan, istenmeyenleri söylemek
zorunda bıraktıran bedeni veya ruhi zorlama ile kanunlara aykırı herhangi bir
eylem yapılamaz. Kanuna aykırı menfaat vaat edilemez. Bu tür yasak yöntemlerle
elde edilen ifadeleriniz rızanız olsa da delil olarak
değerlendirilemez.
Susma Hakkı:
Zabıta amir ve
memurları ile C. Savcısı tarafından ifade alınma ve hakim tarafından sorguya
çekilmede; ne ile suçlandığınızın açıkça belirtilmesi, isnat edilen suçlamayla
ilgili olarak açılamada bulunmamızın (yani susmanızın) kanuni haklarınızdan
olduğunun hatırlatılması da zorunludur.